Fotografia w Austrii po 1945 roku

Fotografia-w-Austrii_1
Dwa dni temu w Auli Wielkiej Zbrojowni ASP w Gdańsku otwarto wystawę „Świadkowie czasów-fotografia w Austrii po 1945 roku”. Ekspozycja miała bardzo dobre przyjęcie w Budapeszcie i Wiedniu, w zeszłym roku była pokazywana w Centrum Wykładowym Politechniki Poznańskiej. Zdjęcia są przeglądem trzech pokoleń fotografów znad Dunaju.

Fotografia-w-Austrii_3
Na wystawie zobaczymy najlepsze prace takich ikon jak Ernst Haas, Inge Morath, Harry Weber, Franz Hubmann, Elfriede Melchjar i Heinz Simonis. Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte są reprezentowane przez Hermanna Nitscha, Rudolfa Schwarza Koglera, Güntera Brusa i Heinza Cibulkę. Średnie pokolenie to Elfi Semotan, Margret Wacława Jelinek, Gerhard Trumler, Gerhard Heller, Alfred Seiland Gerharda Sokol, Andreas Bitesnich Erwin Wurm i Horst Stasny który otworzył w Gdańsku wystawę.

Fotografia-w-Austrii_4
Nieprzypadkowo organizatorzy ekspozycji przyjęli rok 1945 za datę graniczną. To nie tylko koniec III Rzeszy, ale także początek nowego okresu w dziejach Austrii. Przywrócono konstytucję z 1920 roku, swobodnie mogły działać partie polityczne. Zakończenie wojny to także rozpoczęcie denazyfikacji w celu wykorzenienia zasad, ustaw oraz organizacji nazistowskich z życia polityczno-społecznego. Proces nie przebiegł całkowicie, został ograniczony amnestią w 1948 roku a także pięć lat później aktem łaski prezydenta. Dlatego fenomen Haidera nie wzbudził dużego zdziwienia, jego partia korzystając z mechanizmów pogardzanej przez siebie demokracji, gromadziła głosy wyborców, m.in. apelując do ich wrogości wobec obcokrajowców, stając w obronie byłych esesmanów i odwołując się do elementów hitlerowskiej polityki.

Fotografia-w-Austrii_6
Austria po 1945 roku chciała uchodzić za „pierwszą ofiarą” narodowego socjalizmu. Jednak każdy z jej obywateli miał coś na sumieniu, nie ominęło to także fotografów. Nie wszyscy chcą jednak o tym pamiętać. Kiedy rok temu w Wiedniu otwarto wystawę „Fotografie austriacka od 1930 roku do dziś” wszelkie odniesienia do czasów nazistowskich zostało pominięte. Tak jakby ten okres w Austrii nie istniał. Nie pokazano więc zdjęć wykonanych w latach 1938-1945 i nie mówimy tu o pracach gloryfikujących idee narodowego socjalizmu. Innym przykładem amnezji jest słynny fotoreporter sportowy Lothar Rübelt. Za czasów hitleryzmu dokumentował przemówienia Hitlera w Austrii, kryzys sudecki czy kampanię wrześniową w Polsce w 1939 roku. Jego zdjecia wykorzystywała goebelsowska progaganda. Po wojnie łatwo przystosował się do nowych warunków, towarzyszył kanclerzowi Juliusowi Raab w czasie wizyty w Stanach Zjednoczonych, oraz podróży do Rzymu i Moskwy. Inny przykład: Harald Lechenperg już w marcu 1933 roku został członkiem austriackiej NSDAP. Cztery lata póżniej był redaktorem naczelnym „Berliner Illustrierten Zeitung“ które wraz z wybuchem wojny stało się tubą propagandową. Po wojnie urządził sobie wygodne życie – od 1948 do 1951 roku był redaktorem naczelnym magazynu „Quick“, a później „Copress“.

Fotografia-w-Austrii_5
Dla niektórych fotografów czas nazizmu pozwolił „rozwinąć skrzydła”. Kitty Hoffmann po 1938 roku stała się największym fotografem mody, podobnie Otto Tomann, króry po wojnie mógł wykorzystać swoje długoletnie kontakty i swoją pozycję nabytą za czasów hitleryzmu. Franz Mayer, członek NSDAP od 1938 roku, w czasie wojny pracownik niemieckiej propagandy, po 1945 roku bezproblemowo kontynuował przedwojenną karierę w fotografii. Nazwisk można przytoczyć więcej: Otto Croy, Julius Scherb, Ernst Fürböck, Stefan Kruckenhauser. Także niektórzy młodzi fotografowie, których ścieżka zawodowa rozpoczęła się właściwie dopiero po 1945 roku, zebrali pierwsze doświadczenia zawodowe jeszcze w czasach nazizmu. Friedrich Klinsky, który po wojnie pracował dla różnych agencji fotograficznych, przed 1945 rokiem był związany w organizacją Nationalsozialistische Volkswohlfahrt (NSV).

Fotografia-w-Austrii_2Nieżyjący już Ernst Haas, który był jednym z najbardziej znanych fotografów w Austrii, powiedział kiedyś w wywiadzie, że jego starsi koledzy wyznawali zasadę „Nie patrz wstecz i nie oglądaj się na boki”. Sam był obywatelem austriackim pochodzenia żydowskiego i cudem uniknął śmierci. Po wojnie stał się członkiem prestiżowej agencji Magnum. Od 1951 roku fotografował na materiałach barwnych na zlecenie magazynów „Life”, „Look”, „Vogue”, „Holiday”.

Wystawa potrwa do 11 maja. 

One response to “Fotografia w Austrii po 1945 roku

  1. Ciekawa wystawa

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.